75 GODINA OD NACISTIČKOG BOMBARDOVANJA BEOGRADA

0 450

Na spisku poginulih u nacističkom bombardovanju Beograda, koji je tada imao 370.000 stanovnika, vodi se 2.274 ljudi, dok neke procene idu i do skoro 4.000 stradalih. Beograd je pretrpeo neprocenjivu materijalnu štetu, potpuno je razoreno 714, teže oštećeno 1.888, a delimično oštećeno 6.829 zgrada.

srussen-deo-dvora

Navršava se 75 godina od kada je nacistička Nemačka 6. aprila, bez objave rata, bombardovala Beograd, čime je u Kraljevini Jugoslaviji počeo Drugi svetski rat, a tačan broj žrtava bombardovanja nikada nije precizno utvrđen.

Prve bombe u nemačkom napadu pod nazivom „Kaznena odmazda“ pale su na Beograd u 6.30 časova, dok je većina stanovnika još spavala, a nemački bombarderi su istog dana, u četiri navrata, razornim i zapaljivim bombama zasuli grad.

Oko 16.00 časova iz pravca Rumunije doletelo je tridesetak zloglasnih bombardera „štuka“, iz kojih se pucalo po kolonama izbeglica, dok su panično napuštale razoreni grad.

Nemački avioni, koji su poletali sa aerodroma iz Beča, Graca i Arada, prvo su bombardovali Beograd, a potom i Kraljevo, Niš i druge gradove, a do 17. aprila i kraja Aprilskog rata, koji je okončan potpisivanjem kapitulacije Vojske Kraljevine Jugoslavije, stradalo je više hiljada civila.

Nemački bombarderi gađali su naseljeni deo grada, a pogođeni su Učiteljski dom, Kalenić pijaca, Železnička stanica, Glavna pošta, zemunski aerodrom, dok je samo u skloništu u porti beogradske Vaznesenjske crkve, u centru grada, kao i u velikom skloništu u Karađorđevom parku koji su direktno gađani, ubijeno više stotina ljudi.

Potpuno je uništena Narodna biblioteka Srbije na Kosančićevom vencu, podignuta 1832. godine, jedina nacionalna biblioteka, koja je namerno napadnuta i uništena tokom Drugog svetskog rata.

Gotovo celi fond od 350.000 knjiga, uključujući srednjovekovne spise, neprocenjive vriednosti, nestao je u požaru.

Biblioteka je imala i zbirke turskih rukopisa, više od 200 starih štampanih knjiga od 15. do 17. vijeka, starih karata, gravira, umetničkih slika i novina, kao i sve knjige štampane u Srbiji i susednim zemljama od 1832. godine.

Beograd je pretrpeo neprocenjivu materijalnu štetu, potpuno je razoreno 714, teže oštećeno 1.888, a djelimično oštećeno 6.829 zgrada.

Tačan broj žrtava nikada nije precizno utvrđen. Na spisku poginulih u Beogradu, koji je tada imao 370.000 stanovnika, vodi se 2.274 ljudi, dok neke procene idu i do skoro 4.000 stradalih.

Braneći nebo nad Beogradom, piloti Jugoslovenskog kraljevskog vazduhoplovstva oborili su 48 nemačkih aviona, a poginulo je 11 pilota Šestog lovačkog puka, kojima se grad odužio, sa velikim zakašnjenjem, tek 1997. godine, otkrivanjem spomenika na Zemunskom keju kod hotela „Jugoslavija“.

Nemački avioni su bombardovali i Kraljevo, a u napadu na Niš 8. aprila poginulo je 600 ljudi.

Tadašnja prestonica Jugoslavije – Beograd, ponovo je napadnuta 11. i 12. aprila. Napadi su trajali i noću, a na grad je izručeno 440 tona bombi.

Prema podacima istoričara, 6. aprila 1941. godine stradalo je 20.000 stanovnika Kraljevine Jugoslavije, a tokom naredne četiri godine u borbi sa nemačkim okupatorima stradalo je 1,7 miliona ljudi.

Do napada na Kraljevinu Jugoslaviju došlo je nakon vojnog prevrata i demonstracija 27. marta protiv Trojnog pakta, koji je dva dana ranije sklopila tadašnja vlada Cvetković-Maček.

Otpor paktu sa silama Osovine razljutio je Nemačku, jer je poremetio planove o napadu na Sovjetski Savez, pa je istog dana, na osnovu Hitlerove naredbe, u operativnom štabu Nemačke armije doneta odluka, takozvana direktiva 25, da se, osim Grčke, i Kraljevina Jugoslavija uništi kao država.

Komanda nemačke Četvrte vazdušne flote razradila je plan napada pod nazivom „Kaznena odmazda“, kojim je predviđeno i bombardovanje Beograda, a operacijom je komandovao general Aleksandar Ler.

Jugoslavija je kapitulirala za 11 dana, a kralj Petar Drugi Karađorđević i Vlada napustili su zemlju tri dana ranije. Zemlja je raskomadana i podeljena između Nemačke, Italije, Mađarske i Bugarske, s tim što su Srbiju okupirale Hitlerove snage.

Sedam dana pre nego što je okončana invazija, 10. aprila 1941. godine, uz podršku Musolinijeve Italije, proglašena je Nezavisna Država Hrvatska, sa ustaškim vođom Antom Pavelićem na čelu.

Priredila: Vesna ŠURBAT

Izvor: SRNA

Ostavite odgovor

Vaša adresa E-pošte neće biti objavljena