Danas u ponoć počinje predizborna tišina koja traje sve do zatvaranja birališta. Izborna ćutnja treba građanima da omogući da se bez medijskih pritisaka odluče za koga žele da glasaju. U ovom periodu zabranjeni su izborna propaganda preko sredstava javnog obaveštavanja, javni skupovi i objavljivanje procene rezultata izbora.

Donosimo vam najvažnija pravila koja su propisana na dan izbora kako bi se sačuvala izborna volja građana od  zloupotreba.

Izbori

Na biračkom mestu i na 50 metara od njega zabranjeno je isticanje simbola političkih stranaka i drugog propagandnog materijala. Zabranjeno je zadržavanje svih lica koja nemaju prava i dužnosti u vezi sa sprovođenjem izbora, a to važi i za novinare koji mogu da budu prisutni na biračkom mestu samo radi pripreme izveštaja o toku glasanja.

Iako se spekuliše time da stranke od svojih pristalica zahtevaju da snimkom dokažu da su glasali po dogovoru, zakonodavac je jasno naveo da je na biračkom mestu zabranjeno korišćenje mobilnih telefona i drugih sredstava veza i komunikacija, kao i foto-aparata i kamera. Ne smeju se ni van službene evidencije u izvodima iz biračkog spiska, praviti spiskovi birača koji su izašli na glasanje. Dozvoljeno je jedino da članovi biračkog odbora upisivanjem crtica na posebnom listu hartije vode evidenciju o izlaznosti birača i da te podatke saopštavaju svim članovima biračkog odbora.

Kako što se građani ne smeju ometati u glasanju, tako niko ne sme da vrši pritisak na birački odbor, koji utvrđuje rezultate glasanja, kada se zatvore birališta. Utvrđivanju rezultata glasanja moraju da prisustvuju svi članovi biračkog odbora ili njihovi zamenici.
Pošto konstatuje da su, nakon izvršene logičko-računske kontrole, rezultati glasanja ispravni, birački odbor popunjava zapisnik tako što u njega čitko upisuje: ukupan broj upisanih, potom birača izašlih na izbore i onih koji su glasali.

Upisuje se broj primljenih, neupotrebljenih, nevažećih i važećih glasačkih listića i na kraju broj glasova za svakog kandidata za predsednika Republike. I birački odbori u inostranstvu broje glasove na biračkom mestu, nakon čega bez odlaganja prenose izborni materijal u Srbiju na način na koji se dostavlja diplomatska pošiljka. Izborni materijal se potom predaje neposredno koordinatoru Republičke izborne komisije u prostorijama RIK-a.

Organizacija „Građani na straži”, koja je akreditovana za praćenje predsedničkih izbora, istražila je koje su to najčešće bitne povrede izbornog prava na dan glasanja. Ističu da su moguće povrede izbornog prava, usled kojih se može podneti prigovor zbog nepravilnosti u postupku brojne, ali među njima je na prvom mestu navedeno glasanje umesto birača.

To bi značilo da birač bude zaokružen u biračkom spisku pod imenom drugog lica, a ne pod svojim imenom i prezimenom, ili, ako umesto stare ili osobe pod pratnjom, glasa neko drugi. Kada je reč o povredi tajnosti glasanja, to se odnosi na situaciju kada se iza paravana nađe više lica, ili ako neko pokuša da aktivira „opremu za snimanje” tokom glasanja.

Zabranjeno je da jedan birač dobije više glasačkih listića, ili da se biraču koji pristupio glasanju ne utvrdi identitet i ne proveri UV lampom da li je već glasao. Ne sme se glasati bez isprave kojom se dokazuje identitet, što znači da za tu svrhu ne može da posluži nova vozačka dozvola, ili neki drugi dokument koji nema sliku i JMBG.

U kršenje izbornih pravila spada i nepostojanje kontrolnog listića u kutiji, kao i ako se nakon zatvaranja birališta pronađe neki listić viška. Kada se glasovi prebroje, broj listića u kutiji mora se slagati sa zbirom svih glasova koje su kandidati dobili i nevažećih listića.

Zabranjeno je deljenje političkih flajera ispred biračkog mesta, postavljanje plakata, banera, kao i zadržavanje stranačkih aktivista. Kršenje izbornih pravila bio bi i dolazak policije na biračko mesto bez povoda i poziva predsednika biračkog odbora.

Broj birača koji su glasali može biti manji od broja birača upisanih u birački spisak ili mu jednak. Ako u zapisniku stoji da je glasalo više birača nego što ih je upisano u izvod iz biračkog spiska, postoji propust u radu biračkog odbora. To može biti posledica greške u brojanju i pisanju pa birački odbor ispravlja zapisnik, ali ako je nastao zbog toga što je dozvoljeno glasanje licu koje nije upisano u birački spisak, to je grubo kršenje izborne procedure i glasanje se na tom biračkom mestu poništava i ponavlja.

Budući da birač može glasati samo jedanput, broj glasačkih listića koji se nalaze u kutiji ne sme biti veći od broja birača koji su glasali. Ako je broj listića u kutiji veći od broja glasalih i ako je propust posledica toga što je jedno lice dobilo više glasačkih listća, birački odbor se raspušta a glasanje na biračkom mestu ponavlja.

Za zlupotrebe sa biračkim materijalom predviđene su stroge novčane i zatvorske kazne. Dodavanje ili oduzimanje glasačkih listića ili glasova pri prebrojavanju, kao i objavljivanje neistinitog rezultata glasanja, kažnjava se zatvorom od šest meseci do pet godina. Ko uništi, ošteti, oduzme ili prikrije glasački listić ili neki drugi dokument o glasanju, kazniće se novčanom kaznom ili zatvorom do jedne godine. Za isto delo član biračkog odbora ili drugo lice u vršenju dužnosti u vezi s glasanjem, kazniće se zatvorom od tri meseca do tri godine.

Drina Info

 

Ova vest je pročitana 1258 puta.